تکار تراپی در فیزیوتراپی؛ چیست و برای چه دردهایی استفاده میشود؟
اگر اسم تکار تراپی را شنیده باشید، شاید ندانید دقیقاً چیست و آیا این روش برای درد یا مشکل شما مناسب است یا نه.
تکار تراپی یکی از روشهای مورد استفاده در فیزیوتراپی است که با انرژی رادیوفرکانس، بافتهای بدن را تحت تأثیر قرار میدهد. این روش بیشتر در مشکلات اسکلتیعضلانی و معمولاً در کنار سایر روشهای فیزیوتراپی به کار میرود.
در این مقاله میخواهیم ساده و بدون اغراق توضیح دهیم تکار تراپی چیست، چگونه کار میکند و برای چه دردهایی میتواند مورد استفاده قرار بگیرد.
تکار تراپی چیست؟
تکار تراپی یا TECAR Therapy نوعی روش درمانی در فیزیوتراپی است که در آن انرژی رادیوفرکانس به بافت بدن منتقل میشود.
TECAR مخفف عبارت Transfer of Energy Capacitive and Resistive است. در این روش، انتقال انرژی میتواند به صورت خازنی (Capacitive) یا مقاومتی (Resistive) انجام شود.
نوع استفاده از تکار، تنظیمات دستگاه و ناحیه درمان بر اساس هدف درمان و شرایط بیمار انتخاب میشود.
تکار تراپی در فیزیوتراپی چگونه کار میکند؟
در تکارتراپی انرژی رادیوفرکانس از طریق اپلیکاتور دستگاه به ناحیه مورد نظر منتقل میشود. این انرژی میتواند در بافت اثرات حرارتی و فیزیولوژیک ایجاد کند.
یکی از شناختهشدهترین اثرات تکار، افزایش کنترلشده دمای بافت است. این تغییر دما میتواند با تغییر جریان خون و برخی پاسخهای فیزیولوژیک بافت همراه باشد.
بنابراین تکار صرفاً یک روش گرمادرمانی ساده نیست؛ میزان و نوع اثر آن به تنظیمات دستگاه، روش استفاده، ناحیه درمان و شرایط بیمار بستگی دارد.
مطالعات انجامشده، استفاده از TECAR را بهعنوان یک روش کمکی در برخی مشکلات اسکلتیعضلانی و کاهش درد بررسی کردهاند. با این حال، کیفیت شواهد برای همه مشکلات یکسان نیست و درباره بعضی کاربردها هنوز به مطالعات باکیفیت بیشتری نیاز است.
تکار برای چه دردهایی استفاده میشود؟
تکار تراپی بیشتر در مشکلات اسکلتیعضلانی و دردهای مرتبط با سیستم حرکتی مورد استفاده قرار میگیرد.
شواهد پژوهشی برای همه مشکلات یکسان نیست، اما کاربرد آن در شرایط مختلفی مانند کمردرد، دردهای عضلانی، برخی مشکلات ورزشی، دردهای مفصلی و بعضی مشکلات تاندونی مورد بررسی قرار گرفته است.
تکار برای کمردرد
تکار برای کمردرد، بهخصوص کمردردهای اسکلتیعضلانی و غیراختصاصی، یکی از کاربردهایی است که درباره آن مطالعات انجام شده است.
مرور سیستماتیک و متاآنالیز درباره دردهای اسکلتیعضلانی، کاهش درد پس از استفاده از TECAR را گزارش کرده است. در تحلیل زیرگروهها نیز کاهش درد در بیماران مبتلا به کمردرد مشاهده شد؛ با این حال، ناهمگونی مطالعات و محدودیت کیفیت برخی پژوهشها باعث میشود نتایج با احتیاط تفسیر شوند.
در عمل، تکار میتواند بهعنوان یکی از روشهای فیزیوتراپی برای کنترل درد و کمک به آمادهشدن بیمار برای حرکت و تمرین استفاده شود.
تکار برای دردهای عضلانی
تکار برای دردهای عضلانی و مشکلات بافت نرم نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
هدف از استفاده از تکار در این شرایط میتواند کاهش درد و کمک به حرکت راحتتر ناحیه درگیر باشد. با این حال، میزان شواهد برای مشکلات مختلف عضلانی یکسان نیست و انتخاب روش درمان باید بر اساس ارزیابی بیمار انجام شود.
تکار برای آسیبهای ورزشی
تکار در فیزیوتراپی ورزشی نیز کاربرد دارد و در برخی آسیبها و مشکلات اسکلتیعضلانی مرتبط با ورزش مورد بررسی قرار گرفته است.
در این شرایط، تکار معمولاً در کنار روشهایی مانند تمریندرمانی و سایر تکنیکهای بازتوانی مورد استفاده قرار میگیرد.
هدف اصلی در بازتوانی ورزشی، فقط کاهش درد نیست؛ بلکه بازگرداندن تدریجی قدرت، حرکت و عملکرد فرد نیز اهمیت دارد.
تکار برای درد آرنج و مشکلات تاندونی
استفاده از تکار در برخی مشکلات تاندونی نیز مورد مطالعه قرار گرفته است.
برای مثال، یک مرور سیستماتیک درباره تاندینوپاتی لترال آرنج نشان داد که شواهد موجود هنوز محدود است. در مطالعهای که TECAR را بررسی کرده بود، بهبود عملکرد مشاهده شد، اما برتری مشخصی در کاهش درد نسبت به درمان مقایسهای نشان داده نشد. بنابراین در این شرایط، بهتر است تکار را یک روش کمکی در برنامه توانبخشی در نظر گرفت، نه یک درمان مستقل.
تکار برای گردن و شانه
تکار در برخی مشکلات دردناک ناحیه گردن و شانه نیز مورد استفاده قرار میگیرد و مطالعاتی درباره آن انجام شده است.
با این حال علت گردن درد یا شانه در افراد مختلف متفاوت است. درد ممکن است منشأ عضلانی، مفصلی، عصبی یا مربوط به مشکلات دیگری باشد.
به همین دلیل، انتخاب تکار باید بر اساس تشخیص و ارزیابی بیمار انجام شود.
تکار برای آرتروز
در برخی مطالعات، استفاده از تکار برای مشکلات مفصلی و آرتروز نیز بررسی شده است.
اگرچه ممکن است در بعضی افراد به کنترل درد و بهبود عملکرد کمک کند، تکار نمیتواند آرتروز را از بین ببرد.
در آرتروز، برنامه فیزیوتراپی معمولاً باید متناسب با شرایط فرد باشد و میتواند شامل تمریندرمانی، مدیریت فعالیت و سایر روشهای مناسب باشد.
آیا تکار فقط درد را کم میکند؟
کاهش درد یکی از دلایل استفاده از تکار است، اما هدف فیزیوتراپی فقط کاهش درد نیست.
وقتی درد کنترل شود، بیمار ممکن است بتواند راحتتر حرکت کند و تمرینهای درمانی را بهتر انجام دهد. به همین دلیل، تکار معمولاً بهعنوان یکی از ابزارهای فیزیوتراپی استفاده میشود، نه بهعنوان تنها روش درمان.
به بیان ساده، تکار میتواند به کنترل علائم کمک کند تا بیمار راحتتر وارد بخشهای فعالتر توانبخشی شود.
آیا تکار تراپی درد دارد؟
در بسیاری از روشهای استفاده از تکار، بیمار گرمای ملایم تا قابلتحملی را در ناحیه درمان احساس میکند.
میزان این گرما به تنظیمات دستگاه، نوع استفاده و شرایط بیمار بستگی دارد و شدت درمان باید متناسب با شرایط فرد تنظیم شود.
اگر هنگام درمان احساس گرمای بیش از حد یا ناراحتی ایجاد شود، باید فیزیوتراپیست را مطلع کنید تا تنظیمات درمان بررسی شود.
چند جلسه تکار لازم است؟
برای تکار تراپی نمیتوان یک تعداد جلسه ثابت برای همه بیماران تعیین کرد.
تعداد جلسات به نوع مشکل، شدت و مدت علائم، هدف درمان و پاسخ بیمار به جلسات قبلی بستگی دارد.
بنابراین توصیههایی مثل «برای همه مشکلات دقیقاً ۵ جلسه تکار کافی است» مبنای مناسبی ندارند.
تعداد و فاصله جلسات باید بر اساس شرایط هر بیمار و روند پیشرفت او تعیین شود.
تفاوت تکار با لیزر پرتوان چیست؟
تکار و لیزر پرتوان در فیزیوتراپی هر دو میتوانند بهعنوان بخشی از برنامه درمانی مورد استفاده قرار بگیرند، اما نوع انرژی آنها متفاوت است.
لیزر پرتوان از نور لیزر استفاده میکند، در حالی که تکار از انرژی رادیوفرکانس بهره میبرد.
بنابراین نحوه انتقال انرژی و نحوه استفاده از این دو روش متفاوت است و نمیتوان گفت یکی بهطور کلی برای همه بیماران بهتر از دیگری است.
انتخاب روش مناسب به نوع مشکل، ناحیه درمان، هدف فیزیوتراپی و شرایط بیمار بستگی دارد.
آیا تکار تراپی بهتنهایی کافی است؟
در بیشتر مشکلات اسکلتیعضلانی، تکار بهعنوان بخشی از یک برنامه فیزیوتراپی استفاده میشود.
ممکن است در کنار تکار از تمریندرمانی، درمان دستی، اصلاح الگوی حرکتی و سایر روشهای فیزیوتراپی استفاده شود.
هدف این است که درمان فقط به کاهش موقت علائم محدود نشود و بیمار بتواند به تدریج حرکت و فعالیت خود را بهتر کند.
آیا تکار برای همه مناسب است؟
خیر. تکار برای همه افراد و همه شرایط مناسب نیست.
برخی شرایط پزشکی، وجود بعضی وسایل الکترونیکی کاشتهشده، بارداری و برخی مشکلات عروقی یا پوستی میتوانند نیاز به پرهیز از درمان یا احتیاط ویژه داشته باشند.
همچنین در شرایطی مانند وجود تومور بدخیم یا عفونت فعال در ناحیه درمان، استفاده از تکار بدون بررسی و تأیید شرایط بیمار مناسب نیست.
به همین دلیل، قبل از شروع تکار باید شرایط بیمار، سابقه پزشکی و هدف درمان توسط فیزیوتراپیست بررسی شود.
جمعبندی
تکار تراپی در فیزیوتراپی روشی است که با استفاده از انرژی رادیوفرکانس میتواند اثرات حرارتی و فیزیولوژیک در بافت ایجاد کند.
این روش در برخی مشکلات اسکلتیعضلانی، از جمله کمردرد، دردهای عضلانی، بعضی مشکلات مرتبط با ورزش و برخی مشکلات بافت نرم مورد استفاده قرار میگیرد و مطالعات نشان دادهاند که میتواند در بعضی شرایط به کاهش درد کمک کند. با این حال، میزان شواهد برای بیماریها و مشکلات مختلف یکسان نیست.
تکار معمولاً بخشی از یک برنامه فیزیوتراپی است و انتخاب آن باید بر اساس نوع مشکل، شرایط بیمار و هدف درمان انجام شود.
در بسیاری از مشکلات اسکلتیعضلانی، استفاده از روشهای غیرفعال مانند تکار در کنار درمانهای فعالتر مانند تمریندرمانی و بازتوانی عملکردی میتواند به کاملتر شدن برنامه درمانی کمک کند.